أبو علي سينا

مقدمهء مصحح 69

قراضه طبيعيات ( فارسى )

7 - استعمال « دديگر » ( دو ديگر ) و « سديگر » بمعنى دوم و سوم در شمارش عدد ترتيبى ( رش : ص 108 س 2 و 5 ) . اين رسم در ساير كتابهاى قديم هم ديده مىشود . 8 - آوردن ضمير مفرد براى حيوانات : « چون طبيعت را عنايت صادقست بحفظ حيوانات از اذيت و چيزى كه او را عدو باشد . » ( ص 11 س آخر ) و « بهائم . . . چون پوز بر آب نهد . » ( ص 14 س 3 - 4 ) و « و سباع . . . اگر دهان بر آب نهادى . » ( ص 14 س 5 - 6 ) و نيز رش : ص 18 ( ذيل شمارهء 11 و ص 91 شمارهء 13 : فعل « دارد » . ) . 9 - آوردن « را » با « از بهر » توأما ، مانند : « از بهر آن را كه » ( رش : ص 60 س 6 و 62 س 4 و 64 س 5 - 6 و 93 س 4 و 94 س 7 و 96 س 5 و 101 س 1 و 106 س 6 و 116 س 2 ) . 10 - استعمال فعل جمع براى فاعل جمع غير ذى روح ( بدون التزام مطلق ) : « فلزات . . . آميخته گردند . » ( ص 75 س 8 ) و « شعاعات بر استقامت بروند . » ( ص 100 س 3 ) ولى : « سيم و ارزيز كه بهم گداخته آيد و آميخته شود خشك شود چنانك بريزد . » ( ص 76 س 1 ) . 11 - آوردن فعل مفرد در چند موضع براى « بعضى » باعتبار آنكه لفظا مفرد است ( رش : ص 26 - 27 ) و اين در نثر قدما نظايرى دارد . 12 - عطف فعل مفرد بفعل جمع مغايب : « بيجاده و كهربا كاه را نكشند مگر بر جائى مالند تا گرم شود . » ( ص 58 س 7 - 59 س 1 ) و اين در نثر قدما نظايرى دارد . 13 - جمع بستن كلمات عربى بر خلاف قاعدهء معمول با « ات »